09 Februari 2016

De school in Kjalarnes

Zomer-IJsland IX

’s Ochtends brengen we onze dochter naar leikskóli, speelschool, aan de rand van het fjord. De wijk, een dorp zonder kerk of kroeg, hoort bij Reykjavík. Aan de overkant van de zee kun je de stad zien liggen.
Binnen een paar dagen heeft onze dochter zich aangepast: elk kind dat haar nadert, hoe klein of hoe groot ook, geeft ze een trap.
Het klasje is een met drenzen gevulde bijenkorf. We leveren haar af bij de kauwom kauwende Snædís, die ternauwernood groet. Met haar ene hand scrollt ze in haar iPhone, terwijl ze met haar andere hand een speen in een dreinende mond steekt. Mijn dochter zegt: Snædís is zó lief, Snædís troost ons allemaal.
Opgewekt zwaait ze ons uit: Bless bless!
Mijn man rijdt door naar de universiteit in Reykjavík.
Ik blijf paraat, drentel rond de school, telefoon in de hand voor als onze dochter een doodsmak maakt.
Drie uur stukslaan in Kjalarnes is niet eenvoudig. Behalve het schooltje, met het dak van gras, is er de grote school, voor kinderen van zes tot zestien uit de wijde omgeving. Verder een tankstation en een bushalte – onze dichtstbijzijnde, een tweeuursdienst die je niet per fiets kunt bereiken.

*

Laura Broekhuysen leeft en schrijft op IJsland, tien afleveringen Winter-IJsland (alle afleveringen: één, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht, negen en tien) lang. En nog steeds. Ter voorbereiding op een bundel die in april zal verschijnen bij Uitgeverij Querido vervolgt ze nu met Zomer-IJsland. Dit is aflevering zes (lees ook één, twee, drie, vier, vijf, zes en zeven en acht).

Abonneer je op de Revisor

4 boeken als welkom, 2 nummers en 1 login

Koop de Revisor los!

bestel direct de halfjaar boeken of oude jaargangen

03 Februari 2016

Na het vertrek van Gustaaf Peek, Erik Lindner en Bart Koubaa en de komst van Marieke Rijneveld is de redactie weer compleet. Thomas Heerma van Voss komt ons versterken. Ja, hij schreef De Allestafel (2009), Stern (2013) en De derde persoon (2014), en werd vorig jaar door de Volkskrant tot talent van het komende jaar benoemd, maar hij is vooral een goede schrijver en lezer. Dat blijkt uit zijn besprekingen en essays in verschillende media, maar ook in de eerste vergaderingen en correspondentie. Revisor gaat 2016 met vertrouwen tegemoet.

Lees onze nieuwsbrief

Het is gratis, en maandelijks

Schrijf mee aan de Revisor

Stuur je proza, poëzie of essayistiek in

02 Februari 2016

Nieuwe buren

Zomer-IJsland VIII

Waar je in Nederland boom, perk, huis en stoep in één oogopslag vat, zie je hier niets anders dan de flank van een berg. Met het draaien van je hoofd schuiven honderden meters drab langs, eb tot aan de overkant van de baai.
Ik schat de afstand tussen mezelf en de vogels, om ze de maat te nemen. Ik denk een adelaar te spotten maar het is een raaf, dichterbij. Ik mis bakens.
Mijn dochter is er beter in, ze weet of een vogel groter is dan zijzelf, hoe snel ze thuis kan zijn.
Ik wil naar de top van de berg, ik denk: daar loop ik in een half uur heen.
Een helling van niks, waarover het busje van de ijscoman nauwelijks vooruit lijkt te komen.
De stukken verte, verstopt in mijn blikveld, ontvouwen zich onder mijn voetzolen. Contouren zijn van elastiek, bewegen mee. Maar welk perspectief ik ook kies, ik haal de rek niet uit het landschap, berg blijft berg, strand blijft strand, wind wind. Dit land is door niemand ontworpen.

19 Januari 2016

Het gouden kistje

Zomer-IJsland VII

Nu mijn man de hele zomer zijn kwast in bruine beits doopt, is onze dochter gesterkt in haar overtuiging dat bruin de kleur der kleuren is. Ze tekent uitsluitend met haar bruine potlood, inmiddels een stompje. Ook haar schilderijen, waarin het meestal uitdraait op storm, worden wanneer ze maar lang genoeg met de kleuren kliedert bruin.
Ze maakt een landkaart van het fjord. De kartelige kustlijn, de aluminiumfabriek, de baai met de roeiboot voor anker, verstrooide huizen, de zalmrivier. Ze tekent de rondweg, buurman Jón, een kruin met tenen, zijn traktor, zijn bomen, van bovenaf; het huis van zijn verbolgen broer, de boerderij die eruitziet als een kerk met een toren waar het dak van weg is gewaaid, een lange cilinder waarin hooi wordt opgeslagen. De boer zelf, die ’s zomers de winter voorbereidt, gras maait en hooit, in balen samenbindt.

15 Januari 2016

Moedervlekken

Het drogestofgehalte

Oma belde me van de week op. Ze zei: 'Je staat weer zo bleek in de krant.’ Ik hield mijn adem in. Dat denk ik achteraf, dat ik mijn adem inhield, in werkelijkheid ademde ik gewoon door. Toch schreef ik later: ‘Oma belde, ik hield mijn adem in.’ Zodat de angst goed over zou komen. Al sinds mijn kindertijd heb ik het gevoel dat ik niet genoeg heb aan mijn eigen woorden. Ik moet ze uitleggen en groter maken.

'Wij komen er weer slecht vanaf,’ zei oma.

Ik vroeg haar waarom en ze zei: 'Truus belde, wat we er van vonden, ik kon wel janken.'

Even bleef het stil. Er ontsnapte wat valse lucht uit haar mond, toen vervolgde ze: 'Ze geloven alles, dat over mijn moedervlekken bijvoorbeeld.'

12 Januari 2016

Zomerwende

Zomer-IJsland VI

Vanavond gaat de zon niet onder. Vandaag zal zo lang duren dat de nacht wordt overgeslagen. We rijden over de weg in de Westfjorden, waar je de zon kunt zien dalen en stijgen zonder onder te gaan. That explains the crowd, zegt mijn man. Hij wijst op vier tentjes.
Bij de pier staat het huis, het bergt de familie. Iedereen is er, ook wie lang gebrouilleerd is geweest.
Onze dochter heeft haar speen uit mijn tas gepakt, ze stopt hem in haar zak, ze vraagt: Mag ik mijn speen in mijn zak stoppen?
Nee, zeg ik, je speen is om mee te slapen.
Ze zegt: Dan is het mijn geheim.

05 Januari 2016

Het mooi van blauw

Zomer-IJsland V

We rijden aan de verkeerde kant van de berg. We hebben een afslag gemist en zijn terecht gekomen op de slechtst begaanbare weg van IJsland. De auto hotst over stenen, in mijn buik klotst het vruchtwater. De foetus is van schrik in slaap gevallen. We moeten om de berg heen, er is geen doorsteken aan. Ik hoor mijn schoonvader giechelen door de telefoon als mijn man vertelt waarom we later zijn.
Ook de natuur ondergaat inflatie als je er veel van hebt. Een dal zonder water vind ik nu ik in IJsland woon niet veel bijzonders, terwijl we hunkerden naar zo’n plek toen we dagelijks het Vondelpark doorkruisten. Wijs ik mijn dochter op een regenboog, kijkt ze ternauwernood op – weer een regenboog? Ik heb er vandaag al vijf gezien.

31 December 2015

Aantekeningen, antwoorden, aanvullingen en correcties

Het objectieve subject, eindejaarsoverzicht 2015

Niemand leest in kalenderjaren, al wekken sommige kranten en websites de indruk van wel. 2015 werd voor mij gedomineerd door boeken uit 2013 en 2014, misschien las ik vijf of zes Nederlandse romans uit dit jaar, nog zo'n stapel Engelse en vertaalde literatuur. Ik las weken aaneen niets, ik kwam niet verder in de volkoren leeslast die ik mezelf zonder doel en lust had opgelegd, en toen weer twee boeken in één week. Laat staan dat ik recensies, essays, blogposts schreef. Geen lijstje zou recht doen aan de boeken of het jaar. Maar boeken, oeuvres en auteurs krijgen hun waarde in samenhang met het ongeletterde leven. Dus: aantekeningen. Antwoorden. Aanvullingen en correcties. Analfabetisch. Stijl. Eindejaarslijstjes. Alleen het beste. Bekend en talent. Afscheid. Het beste van 2015, voor abonnees en gratis. A.F.Th. van der Heijden en Elsschot. Pijn. Kettinglezen. Vogels en betekenis.

29 December 2015

Duren

Zomer-IJsland IV

Ook nu mijn enkels dik zijn van het vocht, blijven het cirkels van driehonderdzestig graden. Elk object vult alle driehonderdzestig graden uit, er valt geen graad tussen te krijgen, tussenuit te bietsen.
Binnen maken we plaats voor de piano. We ruimen kasten uit om er beweging in te krijgen. Schuiven leidt tot schuiven, steeds schiet er een meubelstuk over. De afstanden lijken te veranderen maar de kamer blijft het speelveld waarin je om dezelfde as tolt. Lengte maal breedte maal hoogte is de formule waarin we gestalte krijgen. Draait mijn dochter een pirouette dan weet ze wanneer ze rond is. Om graden aan een cirkel toe te voegen, visuele valeur ajoutée, zul je de ruimte zelf moeten buigen. Zoals je met het toevoegen van een woord aan een zin de ruimte ombuigt, taal laat zuigen.

25 December 2015

Kerstpakket van Revisor

A.F.Th. van der Heijden, Bregje Hofstede, Laura Broekhuysen en Annick Vandorpe in kerstsferen

Kerst bij Revisor? Het kan, met A.F.Th. van der Heijden, Bregje Hofstede, Laura Broekhuysen en Annick Vandorpe. Agendaliteratuur? Daar doen we niet aan, eerder aan Littérature sans saisons, deze lente en zomer werd er tweemaal over kerst geschreven op Revisor.nl, door Bregje Hofstede en Laura Broekhuysen. En terugkijkend vond ik meer mooie verhalen, van Patrizio Canaponi, A.F.Th. van der Heijden en Annick Vandorpe. Voor onder de kerstboom of op het strand, van het beste talent.

24 December 2015

Doffer

Het drogestofgehalte

In deze nieuwe reeks keert Marieke Rijneveld terug naar haar roots. Tussen het schrijven door werkt ze op een koeienbedrijf achter haar studentenhuis. Ze schrijft over haar bevindingen, verlangens, twijfels en onzekerheden. Vandaag deel 4.

                                                         *

Als de boer koude handen heeft, legt hij ze tussen de uier en de achterpoot van een koe. Ik vraag ik me af hoe het zou zijn als hij mijn handen vastpakt en met tussenpauzes in de kommetjes blaast, of dat hij net zo zorgvuldig bekijkt als de koe die kreupel loopt en vastgebonden staat aan de stang van de ligbox. Met een mesje snijdt de boer stukken nagel van zijn hoef als koolraap, lepelt de zweer uit als een te zacht gekookt eitje. Even voel ik aan mijn rechterwang dat nog brandt van de koeienstaart die hard tegen mijn gezicht sloeg toen ik de grup uit wilde mesten. Er loopt een rode striem aan de zijkant van mijn slaap richting mijn kin. Ik breng een volle kruiwagen met stront naar de mesthoop en balanceer over de planken naar het einde om het te lossen. Maar de kruiwagen is te vol waardoor hij in het midden van de plank valt en ik hem niet meer kan houden: balanceren is niet mijn sterkste kant. Ik ben te bang om mijn voeten verkeerd neer te zetten en ga voorzichtig lopen en maak juist een misstap. In mijn hoofd hoor ik de juf van de basisschool zeggen: ‘Als je in evenwicht wil blijven moet je je handen naast je lichaam houden als een vogel, tussen kop en bil negentig graden, denk aan je geodriehoek. Buigzaam ben je tot op zekere hoogte.’

23 December 2015

Gedicht: Alexander Baneman

Alexander Baneman

Alexander Baneman (Amsterdam, 1986) publiceerde eerder proza, poëzie en artikelen in diverse literaire tijdschriften, waaronder De Parelduiker, Liter, Kluger Hans en Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift. Momenteel werkt hij aan zijn debuutroman.

22 December 2015

Walvisvaarders

Zomer-IJsland III

Hvalfjörður, walvisfjord, is vernoemd naar de vervloekte Rauðhöfði, een boerenzoon die volgens de sage in een walvis werd veranderd. Uit razernij liet hij negentien schepen zinken, waarbij de zoons van een blinde pastor verdronken. De op wraak beluste vader lokte de walvis, tikkend met zijn stok langs de kustlijn, dieper het fjord in, stroomopwaarts door de rivier, naar IJslands hoogste waterval. De walvis zwom tweehonderd meter omhoog en explodeerde van uitputting. Nog worden daar walvisbotten gevonden.
Mijn dochter zegt: Hier zie je al het uitzicht van de wereld.

15 December 2015

Vlieger

Zomer-IJsland II

Laura Broekhuysen leeft en schrijft op IJsland, tien afleveringen Winter-IJsland (alle afleveringen: één, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht, negen en tien) lang. En nog steeds. Ter voorbereiding op een bundel die in april zal verschijnen bij Uitgeverij Querido vervolgt ze nu met Zomer-IJsland. Dit is aflevering twee (lees ook één).

*

Met de komst van de bladeren nadert ons uitzicht. Tegen de bergwand dikken de mossen op. Onze vier hectaren zijn een meter gestegen, paars van lupines, hun geur hangt zwaar rond het huis. Uit ons kale perceel werkt zich een tuin op met een omarming van struiken – mijn man blijft ze bomen noemen, ook na tien jaar vasteland. Er staat een hoge wind die we aan de grond niet voelen. Ons kind gooit haar blauwe vlieger de lucht in als een pootloze zwaluw, hopend dat hij zijn vleugels zal spreiden. Ze slingert hem de warmte uit, de winter tegemoet, die boven onze zomer een kortstondige siësta houdt. De kou is nooit ver. Hij hangt nog in de bergtoppen, vlekken oude sneeuw lichten op in onze ooghoeken. Het is een zomer met zandloper.

Omhoog