, 01 Mei 2013

Berlijn III

Volgens Jacq Vogelaar kan je door Berlijn niet lopen. De stad zou zo gebouwd zijn dat je er alleen kan paraderen of demonstreren.
Wat sommige plekken betreft heeft hij gelijk, andere niet. Het is maar net welke straat je inslaat en welke route je neemt. Het seizoen, het uur van de dag, de verdergaande renovaties. De stad heeft nog steeds twee gezichten, al begint de scheiding poreuzer te worden, minder ingedeeld naar oost en west.

Philip Huff maakte een filmpje over de stad. Hij is enthousiast, schreef er zijn eerste roman, en tegelijk noemt hij Berlijn bij nacht ‘een verlaten overslaghaven’. Hij bezoekt Tomas Lieske die in een etage vlak naast de zendmast van de Alexanderplatz een boek schrijft. En Thomas Geiger van het Literarisch Colloquium Berlin, een Agatha Christie-villa aan de Wannsee voor vertalers, die vertelt dat Berlijn niet eens zo lang geleden uit elf verschillende steden bestond.

In sommige steden moet je wel lopen. In Istanbul prikken de mensen in je rug als je op straat stilstaat. Soms knijpen ze je als je niet doorloopt.

Berlijn is niet de enige stad voor demonstraties, in Parijs wordt elke zaterdag de bus van République naar Bastille omgelegd voor afwisselend protesterende jagers, boeren, leraren, ecologen, dierenvrienden.

*

Tijdens de inhuldiging van Beatrix was ik op schoolkamp. Op de televisie was te zien hoe midden in de demonstratie mijn zus zich losmaakte van de groep die de M.E. naar de ene kant had gedreven en naar de overkant rende. De camera volgde haar. Ze droeg een geruit colbertje waar een zwarte hand op de schouder gestikt was en een politiepet die ze van een agent gestolen had. Ze rende naar haar vriendje aan de overkant. Ik herinner me de televisie op poten in de tuin van het kamp, maar waarschijnlijk bedriegt mijn geheugen me, keken we binnen en werd ik er buiten door mijn klasgenoten op aangesproken. Twaalfjarigen zijn conservatief, ze houden van de koningin en niet van krakers. De volgende dag sprak mijn vader zich in het commentaar uit voor de demonstranten. Veertienhonderd abonnees van de Volkskrant zeiden prompt hun abonnement op. Waar mijn moeder was, weet ik niet meer, wel dat ze later die politiepet probeerde door midden te scheuren. Dat gaat helemaal niet met politiepetten, wel kreeg ze de klep half los.

Een jaar later ging ik naar de middelbare school. In mijn klas zaten disco-meisjes, hardrockers, rasta en ska-jongens. Punks zaten alleen in groep E, er was geen sprake van dat je punk werd als je niet in groep E was ingedeeld. Zat je in E dan stond je in de pauze met Guido en Bosz en Ivo en Gabriël Kousbroek buiten te roken. Ik zat in D. Met hardrockers sprak je niet, die hadden lange haren en luisterden naar saaie muziek. Pas jaren later merkte ik dat dat eigenlijk heel lieve en zachtaardige jongens waren. Op een gegeven moment kwam New Wave, of het was er al, maar Den Haag is zoals popdichter Herman Brand rijmde traag.

Stap je nu bij de Warschauer Strasse uit de S-Bahn, dan lijkt het alsof New Wave de wereld heeft veroverd. Je voelt je er dag en nacht op een popfestival, jongeren stromen de metro’s in en uit met zwarte T-shirts van bands die optraden in Boston en New Jersey op die datum en in deze zaal. De directie van de Wintertuin logeert er in een hotel als ze langskomen met studenten van de schrijfafdeling. Je loopt er met honderden op straat, niet in een demonstratie of parade en toch draagt iedereen hetzelfde tenue, hetzelfde uniform. Je kunt er alleen maar met honderden tegelijk wandelen. Alles is New Wave geworden, zelfs hardrock. De hokjesgeest van onze generatie is gebroken. De vraag blijft evengoed wat ervoor in de plaats komt.

___________________________________

(foto: Bosz de Kler) 

Erik Lindner verbleef in 2012 in Berlijn als stipendiaat van het Berliner Künstlerprogramm van de Deutsch Akademischer Austauschdienst (D.A.A.D.) Hij hield er voordrachten, werkte aan zijn eerste roman en leerde de stad van binnen uit kennen. In deze rubriek noteert hij zijn indrukken van de nieuwe Duitse hoofdstad. Dit was de laatste column over Berlijn.

Alle columns in deze reeks: Berlijn IBerlijn IIBerlijn IIIBerlijn IV, Berlijn VBerlijn VIBerlijn VIIBerlijn VIIIBerlijn IXBerlijn X, Berlijn XIBerlijn XII.

Eén reactie

We willen u nog veel meer vragen, maar er in ieder geval zeker van zijn dat u een mens bent, een lezer, een schrijver, maar in ieder geval geen robot.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.

Archief

Omhoog